Hieronder een aantal artikelen die ik maakte als onderdeel van mijn zoektocht naar wat kennis en kunde nu is.
Nutige voor mensen die anno 2026 snappen dat wat ze uit hun hoofd weten, niet meer zo relevant is sinds we Kunstmatige intelligentie (AI) hebben. Wat is dan wel relevant? Lees verder!
Nut hiervan? Als je studeerd, wat ben je dan aan het doen? En hoe ‘verkoop’ je deze studietijd aan anderen? Dat beantwoord dit deel van mijn website.
Inleiding
Je bent aan het lezen, opletten tijdens workshops en zaken uit je hoofd aan het leren. Of aan het toepassen. Of etcetc. Wat ben je dan zoal aan het doen? Kennis aan het vergaren, maar dat vond ik te makkelijk klinken. Mijn kennis van piano spelen zit niet in mijn hoofd, maar in mijn vingers. Mijn fietsen zit in mijn evenwicht van benen en zo.
Na wat onderzoek en met behulp van wetenschappelijke artikelen heb ik een indeling gemaakt in hoe je kennis zou kunnen indelen. En per item bouw ik daar de komende tijd teksten onder die je een eerste indroductie geven in het item. Uitleggen wat voor nut het heeft en wat je er mogelijk al van hebt; welke denkers en wetenschappers met het item zijn bezig geweest; wetenschappelijke artikelen er over. Dit zal zich in de loop van 2025 verder vormen/invullen.
De pagina indeling is gelijk aan welke items van kennis ik zie.
Welke items in kennis zou je kunnen onderscheiden?
- Overzicht en uitleg Expliciete kennis. Overzicht van vormen van kennis: deze start pagina met een overzicht. Expliciet = dingen uit je hoofd kennen.
- Impliciete kennis: dingen die al in mensen zitten naar boven brengen.
- Tacit kennis: zaken die niet op papier gezet kunnen worden, als de ervaring van een timmervrouw met hout.
- Procedurele kennis: wanneer doe je wat.
- Declaratieve kennis: waar ligt Parijs? Dat weet je.
- Situationele kennis: wat moet je doen als je een vervelende werksituatie hebt? Of een nieuw product wil lanceren?
- Sociale kennis: wat past in een sociale omgeving?
- Metakennis: kennis over kennis.
Een wat langere uitleg per item:
Expliciete kennis. Dit is kennis die je gemakkelijk kunt verwoorden, opschrijven, overdragen en codificeren. Voorbeelden: Handleidingen; Wetten en regels; Theoretische modellen; Recepten of procedures. Eigenschap van dit item is dat het is goed te documenteren, archiveren en onderwijzen.
Impliciete kennis. De term is soms gebruik als synoniem van het woord ‘tacit knowledge’, maar er is nuance. Impliciete kennis is kennis die niet direct bewust is, maar wél expliciet gemaakt kan worden door reflectie of oefening. Voorbeeld: Iemand weet hoe hij goed communiceert met boze klanten, maar beseft pas waarom dat werkt wanneer hij erover nadenkt. En bij Tactic kennis kan je zelfs na reflectie het niet onder woorden brengen.
Test: ga eens na wat je gisteren op je werk deed. Is dat allemaal in woorden makkelijk uit te legggen? Als niet, dan heb je ‘impliciete kennis’, kennis door dingen te doen.
Tacit knowledge. Dit is kennis die je niet goed onder woorden kan brengen. Zelfs niet na reflectie. Rudolph denkt dat je daar anderen voor nodig hebt die jou vertellen dat je dit kan.
Test: neem een leeg stuk papier. Teken daarop het toetsenbord van je computer. Gaat je denk ik niet goed lukken. Gek niet? Want je vingers weten die toetsen zonder te kijken te vinden. Dat is Tacit knowledge.
Procedurele kennis (know-how). Dit is kennis over hoe je iets moet doen. Voorbeelden: Een softwareprogramma gebruiken; Een jaarverslag opstellen; Een werving van iemand aanpakken; Een ICT audit doen; Een verkoopgesprek structureren. Kenmerk is dat het vaak een combinatie is van expliciete en tacit knowledge.
Declaratieve kennis (know-that). Kennis van feiten en informatie. Voorbeelden: Debit en credit kennen; ontslagrecht; bios opstart; prijsmechanismes. De hoofdstad van Frankrijk is Parijs weet je zo te zeggen. Datamodellen voor commercieel beleid. Kenmerk hier is dat het goed toetsbaar is met gesloten vragen of kennisquizzen.
Situationele kennis. Hier zit inzicht in welke kennis relevant is in een specifieke situatie. Voorbeelden: Weten wanneer je regels mag loslaten; Invoelen welke communicatiestijl past bij een bepaalde klant; aanvoelen dat de boeking niet kan kloppen; weten dat…
Sociale kennis. Weten hoe je met anderen omgaat binnen sociale en culturele contexten. Voorbeelden: Teamdynamiek aanvoelen; Weten wat gepast gedrag is in een bepaalde organisatiecultuur.
Strategische of metakennis (kennis over kennis). Inzicht in hoe je leert, denkt of problemen aanpakt.Voorbeelden: Weten welke leerstrategie bij jou past; Inzien wanneer je meer informatie nodig hebt.Dit is belangrijk bij: zelfregulerend leren, kritisch denken, complexe besluitvorming.
Test: doe je veel op je werk dingen die andere mensen aansturen? Dan heb je vast kennis die de situatie + het moment + over complexe dingen gaat. Dat kan een AI systeem je moeitlijk nadoen.
Wat is de waarde van die kennis?
Hieronder een inschatting van wat de waarde van een item is.
En mijn stelling is dat je om carriere te maken, je a) je impliciete kennis moet verbeteren. b) een basis moet leggen met explicite + procedurele + declaratieve kennis. Daarop kan je voorbouwen. En een LLM of Arti Intel, gaat dat niet voor je doen… c) je Situationele en Sociale kennis dan kan vergroten en je zo uniek en waardevol maken.
Lees verder en zie of je het met me eens kan zijn. En dan wat het nut is lessen te volgen en samen te werken met een docent die goed is in situaties, sociale kennis en impliciete kennis.
Waar zit kennis zoal als je dit in detail bekijkt?
| Kan je het makkelijk overdagen die kennis? | Is het op te schrijven? | Dan is denkt Rudolph de Waarde | En het risico van verlies van die kennis | |
| Explicite kennis | groot | gemakkelijk | standaard | laag |
| Impliciete kennis | gemiddeld | mogelijk | variabel | gemiddeld |
| Tactit kennis | zeer laag | zeer moeilijk | zeer hoog | hoog |
| Procedureel | groot | mogelijk | standaard | gemiddeld |
| Declaratieve | groot | mogelijk | laag | laag |
| Situationeel | zeer laag | moeilijk | hoog | gemiddeld |
| Sociale | laag | moeilijk | hoog | hoog |
| Meta kennnis | zeer laag | zeer moeilijk | zeer hoog | hoog |
Wat weet je nu?
Dat je voor je organisatie en de waarde voor je organisatie beter in de dingen kan actief zijn die een hoge waarde hebben: dus Tacti kennis + Situationele kennis + Sociale kennis + Meta kennis.
Test: welke activiteiten die je doet zitten hierin nu? En waar wil je raken?
Neem een lijstje voor me mee en laten we het daar eens over hebben!
En waarom is dat zo?
| Overdraagbaar? | Op te schrijven? | Waarde | Risico van verlies | |
| Explicite kennis | groot want zit al in een encyclopedie | gemakkelijk ga zitten laat je hoofd leeglopen op papier | standaard want iedereen heeft internet of AI. | laag want overal te vinden in copie. |
| Impliciete kennis | gemiddeld | mogelijk | variabel | gemiddeld |
| Tactit kennis | zeer laag hoe kan je iemand anders leren te verkopen, selecties te doen etc. | zeer moeilijk want wat je niet expliciet weet kan je moeilijk overdragen | zeer hoog *** wat jij kan, kan niemand anders | hoog als jij weg bent is er niemand meer die hetzelfde zo kan |
| Procedureel | groot je schrijft op wat je doet | mogelijk een procesplaat | standaard iedereen kan procesplaat volgen | gemiddeld iedereen kan stappenplan, procesplan volgen |
| Declaratieve | groot iets uit je hoofd leren | mogelijk uit je hoofd leren | laag iedereen kan iets uit zijn hoofd leren | laag het staat wel ergens op papier |
| Situationeel | zeer laag want iedere (werk) situatie is steeds anders | moeilijk omdat iedere situatie anders is gaat het een lang boek worden | hoog *** je werk wil graag dat je veel in te zetten bent | gemiddeld als jij weg gaat, wie heeft dan de vaardigheid? |
| Sociale | laag hoe jij in een groep werkt is uniek | moeilijk kan je alles wat je doet en waarom opschrijven? | hoog *** jij op jouw positie bent uniek | hoog jouw werk, aanpak en effect is uniek |
| Meta kennnis | zeer laag dit is leren hoe je moet leren | zeer moeilijk omdat iedere situatie anders is | zeer hoog *** omdat je weet hoe jezelf te verbeteren help je de organisatie doorlopend | hoog want het zit aan jou vast |
Eens of niet eens?
Dat maakt niet uit. Belangrijk is dat jij voor jezelf weet waar je goed in bent, waar je aan wil en gaat werken en hoe je zo jezelf, je familie en anderen en je organisatie verbetereren kan.
En hoe kan Artifi Intel je helpen bij die kennis?
Wat we als mens doen, de handelingen die we uitvoeren, dat doen we omdat we iets willen. En hoe we dat doen daar hebben we kennis voor nodig als je het goed wil doen en bijvoorbeeld geld mee wil verdienen. Wat kan je dan helpen in dat kennis management?
Artficiele Intell is gelijk boeken of een coach en zo. Hoe zet je dat handig in, en hoe zet je de andere dingen, zoals een docent of collega studenten handig is. Wat maakt jouw studienut?
Hieronder mijn gedachte rond de rol of funktie die Artifi Intel kan hebben bij jouw kennis management, daarna mijn uitleg en daarna wat dan mijn conclusie is over welke rollen we met mekaar dan kunnen hebben en hoe je dat wanneer slim kan inzetten
| Nut voor student? | Rol Artifi Intel | Rol studiegroep | Rol docent | |
| Explicite kennis | + + | + + + | – + | – + |
| Impliciete kennis | + + | – + | + | + + |
| Tactit kennis | + + + | – – – | + | + + + |
| Procedureel | – + | + + | ||
| Declaratieve | – + | + + + | + | – – |
| Situationeel | + + + | – + | + + | + + + |
| Sociale | + + + | – + | + + + | + + + |
| Meta kennnis | + + + | – – | – + | + + + |
En hieronder mijn uitleg waarom ik denk aan de + of – in de lijst.
[Moet ik nog verder aanvullen..]
| Nut voor student? | Rol Artifi Intel | Rol studiegroep | Rol docent | |
| Explicite kennis | + + Dingen uit je hoofd weten maakt je sneller | + + + Weet meer…wel alleen wat op internet beschikbaar is…. | – + Samen weet je meer. | – + Support in welke kennis in jouw situatie handig is. |
| Impliciete kennis | + + | – + | + | + + |
| Tactit kennis | + + + Hoe moet je acteren op werk, wat is jouw vaardigheid etc. | – – – | + | + + + |
| Procedureel | – + Weten in welke volgorde je iets moet doen is (vul zelf maar in) | + + een LLM kan voor je een proces plaat maken en dingen als kook recepten geven | + + | + + |
| Declaratieve | – + | + + + | + | – – |
| Situationeel | + + + | – + | + + | + + + meer ervaring = meer situaties mee hebben gemaakt. |
| Sociale | + + + | – + | + + + | + + + |
| Meta kennnis | + + + | – – | – + | + + + |
Grip op je organisatie 